Veiligheid ontstaat niet in de theorie, maar in het moment

Veel organisaties investeren in communicatie- of feedbacktrainingen om de samenwerking te verbeteren. Op papier klinkt dat logisch: beter leren praten = beter samenwerken, toch?

Maar in de praktijk merk je dat mensen zich blijven inhouden. Vaak durft de helft niet alle kaarten op tafel te leggen. Misschien zijn ze sowieso niet het soort persoon die dat zomaar doet, of hebben ze geleerd dat dit meestal niet het gewenste effect heeft. Anderen, die het van nature gemakkelijker vinden om zich uit te spreken, overschreeuwen zichzelf of houden zich toch op de achtergrond. Ze hebben al te vaak het deksel op de neus gekregen. Uiteindelijk zegt dus niemand waar het echt over gaat, echte psychologische veiligheid is dus nog ver te zoeken.

Veiligheid in je team ontstaat namelijk niet omdat iemand zegt dat het veilig is. Het ontstaat doordat mensen ervaren dat het veilig is. En dat is nogal wat. Dat bereik je niet zomaar. Een oplossing is: serious fun.

Een spel maakt zichtbaar wat niemand hardop durft te zeggen

In een goed gekozen werkvorm of spel zie je gedrag ontstaan dat in een vergadering vaak verborgen blijft.

• Iemand die steeds het voortouw neemt, zelfs als dat helemaal niet helpend is.
• Iemand die afhaakt zodra het spannend wordt.
• Of een team dat op eieren loopt. Dan gebeurt er dus helemaal niks.

Het mooie van een spel is dat de druk van de ketel is. Het is niet “echt”. Het is een spelletje.

Tegelijkertijd is het onmogelijk om je ware ik te verbergen. Ben je die assertieve? Die analytische? Dat kan je niet lang verbergen. Het gebeurt gewoon. Dat maakt het veel makkelijker om het gesprek te beginnen. Je praat namelijk over het spel, niet over de realiteit (terwijl dat stiekem dus wel zo is).

In feite is dat de “oefenruimte” voor zo’n moeilijk gesprek. Als dat gesprek goed gaat, voelt het veel veiliger om de observaties naar de realteit te trekken.

Want ineens zeggen mensen dingen als:

“Eigenlijk doe ik dit op werk ook… ik wacht af tot iemand anders iets beslist.”

Of:

“Nu snap ik waarom onze projecten steeds vertragen. Dit doen we dus niet alleen hier.”

Werkvormen en escapespellen zijn dus geen “leuke afwisseling”. Ze vormen een spiegel.

Van fun naar serious

Er is wel iets dat duidelijk moet zijn: “spelenderwijs” is niet hetzelfde als vrijblijvend. Het is speels, maar raakt wel de kern. Bij veiligheid in je team gaat het niet om een fijne sfeer alleen, het gaat om de ruimte om fouten te maken, ideeën te delen, grenzen aan te geven. En die ruimte ontstaat sneller als je de druk eraf haalt. Als het even niet over het werk gaat, maar over een “stom spelletje”.

Dat is wat een goed spel doet: het haalt de prestatiedruk weg, maar laat patronen zien.

“Maar dit gebeurt toch ook in de praktijk?”

Zeker, je kunt patronen ook opmerken in het dagelijks werk. Maar er is een groot verschil: op de vloer is gedrag vaak omgeven door belangen, functieverschillen en ervaringen uit het verleden.

In een spel is iedereen gelijk, de situatie is nieuw, en niemand weet wat de bedoeling is. Er hangt ook helemaal niets vanaf. Dat maakt het veiliger om fouten te maken, initiatief te nemen of juist terug te trekken.

Het waarom

Een goede werkvorm of een goed spel is een aanleiding voor het gesprek dat je anders niet zo makkelijk voert.

Bijvoorbeeld een escapespel of samenwerkingsopdracht maakt dingen zichtbaar, en juist omdat het “maar een spel” was, kunnen mensen er open over praten. Dat moet je dus wel goed aanpakken. Een nabespreking waarin je iedereen verplicht om meteen maar alle observaties op tafel te gooien, is gedoemd te mislukken. In de trainingen van Peacock Your Talent sluiten we een spel altijd af met een geleidelijke, veilige manier van delen. Eerst zelf nadenken, dan met een ander delen, en pas helemaal aan het eind met de hele groep.

Ready Player One?

Veiligheid in je team ontstaat niet alleen door te praten, maar juist door te doen. Door inzicht over gedrag te verkrijgen en no strings attached bespreekbaar te maken.

Mooie werkvormen en serious games maken dat mogelijk.

Wil je ontdekken wat dit voor jouw team kan betekenen?

Onze trainingen en Team Escapes zitten vol doordachte werkvormen en speelse interventies die niet alleen energie geven, maar ook zorgen voor échte gesprekken, inzicht en beweging.

Plan een vrijblijvende intake, dan kijken we samen wat past bij jouw team.